Tin tức về việc Mỹ và Iran có thể nối lại đàm phán đã giúp xoa dịu tâm lý thị trường trong ngắn hạn và giá dầu cũng giảm theo. Nhưng điều đó không có nghĩa là tình hình ở eo biển Hormuz đã trở nên ít nghiêm trọng hơn. Reuters đưa tin quân đội Hoa Kỳ đã quay trở lại sáu tàu buôn theo khuôn khổ phong tỏa mới, trong khi tổng lưu lượng giao thông qua eo biển vẫn thấp hơn nhiều so với-mức trước chiến tranh. Nói một cách đơn giản, tâm trạng tiêu đề đã dịu đi nhưng thị trường vật chất vẫn thắt chặt.
Điều này quan trọng vì Hormuz là một trong những điểm huyết mạch năng lượng quan trọng nhất thế giới. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ, khoảng 20,9 triệu thùng dầu mỗi ngày di chuyển qua eo biển này trong nửa đầu năm 2025. Quan trọng hơn đối với thị trường châu Á, khoảng 89% lượng dầu thô và khí ngưng tụ đi qua Hormuz đã đến châu Á, trong đó Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc chiếm 74% trong số đó. Nói cách khác, khi Hormuz thắt chặt, châu Á cảm nhận được tác động đầu tiên và rõ ràng nhất.
Một điểm quan trọng khác nhưng ít được biết đến hơn là các tuyến đường thay thế quá hạn chế để có thể thay thế hoàn toàn Hormuz. EIA ước tính rằng đường ống Đông{1}}Tây của Ả Rập Xê Út và đường ống Abu Dhabi của UAE chỉ có thể vượt qua khoảng 4,7 triệu thùng mỗi ngày, trong khi công suất vượt qua hiệu quả của Iran chỉ khoảng 0,3 triệu thùng mỗi ngày. Đối với dòng chảy Hormuz bình thường hơn 20 triệu thùng mỗi ngày, công suất dự phòng đó đơn giản là quá nhỏ. Vì vậy, ngay cả khi một số hàng hóa được định tuyến lại, thị trường vẫn phải đối mặt với nút thắt cơ cấu lớn.
Vấn đề không còn chỉ là chi phí vận chuyển hay tâm lý thị trường. EIA cho biết trong báo cáo Triển vọng năng lượng ngắn hạn-tháng 4 của mình rằng Eo biển Hormuz đã bị đóng cửa đối với hoạt động vận chuyển kể từ ngày 28 tháng 2. Cơ quan này cũng ước tính rằng các quốc gia-sản xuất dầu phụ thuộc nhiều vào tuyến đường này, bao gồm Iraq, Ả Rập Saudi, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar và Bahrain, đã đóng cửa khoảng 7,5 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3, với mức đóng cửa-dự kiến sẽ tăng lên 9,1 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 4. Đó là một điểm quan trọng vì nó cho thấy sự gián đoạn đã chuyển sang tình trạng sản xuất bị mất thực sự chứ không chỉ là hoạt động hậu cần bị trì hoãn.
Một điểm nữa mà nhiều độc giả có thể bỏ qua là ngay cả khi căng thẳng hạ nhiệt thì thị trường cũng không thể nhanh chóng trở lại bình thường. EIA cho biết họ vẫn duy trì mức bù rủi ro trong triển vọng dầu mỏ vì việc phục hồi giao thông qua Hormuz vẫn sẽ khiến thị trường phải đối mặt với tình trạng tồn đọng tàu chở dầu, điều chỉnh tuyến đường và nguy cơ gián đoạn mới. Họ cũng dự đoán rằng việc đóng cửa sẽ trở lại gần mức-trước xung đột vào cuối năm 2026, điều đó có nghĩa là lợi thế địa chính trị này không phải là câu chuyện chỉ trong vài ngày.
Để làm sắc nét hơn lập luận này, Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã gọi đây là cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử và ước tính rằng cuộc xung đột đã làm mất đi khoảng 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày trong nguồn cung dầu toàn cầu. Đồng thời, họ đã đảo ngược triển vọng nhu cầu năm 2026 từ mức tăng trưởng dự kiến là 640.000 thùng/ngày xuống mức giảm 80.000 thùng/ngày. Sự kết hợp đó đặc biệt quan trọng: thị trường hiện đang phải đối mặt với cả cú sốc về nguồn cung và những dấu hiệu ban đầu về sự suy giảm nhu cầu do giá cao hơn.
Từ góc độ vĩ mô rộng hơn, IMF cũng đã đặt ra những kịch bản tiêu cực nghiêm trọng hơn nếu xung đột kéo dài. Trong kịch bản bất lợi của mình, IMF giả định giá dầu tăng 80% so với mức cơ sở vào tháng 1 năm 2026 bắt đầu từ quý 2, tương ứng với giá xăng giao ngay trung bình khoảng 100 USD/thùng vào năm 2026, trong khi giá khí đốt ở châu Âu và châu Á tăng 160% so với mức cơ sở. Trong kịch bản nghiêm trọng hơn, IMF cho biết giá dầu có thể tăng lên khoảng 110 USD/thùng vào năm 2026 và 125 USD/thùng vào năm 2027, trong khi giá khí đốt ở châu Âu và châu Á có thể tăng 200% so với cùng kỳ. Những giả định này cho thấy các tổ chức lớn không coi đây là một sự kiện ngắn hạn đơn giản. Họ coi đây là một cú sốc có thể ảnh hưởng đến lạm phát, tăng trưởng và chi phí công nghiệp.